Θέρμο: Σε δημόσια διαβούλευση μικρό Υδροηλεκτρικό στον Μοκιστιάνο ισχύος 0,91 MW

Ένα νέο ενεργειακό έργο έρχεται στο προσκήνιο στον Δήμο Θέρμου. Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται το Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο με την ονομασία «Μοκιστιάνο», ισχύος 0,91 MW, με φορέα την εταιρεία «Λέον Ενεργειακή Ι.Κ.Ε.» και αριθμό Περιβαλλοντικής Ταυτότητας ΠΕΤ 2410002923.

Η διαδικασία διαβούλευσης ολοκληρώνεται στις 10 Νοεμβρίου 2026, ενώ η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχει αναρτηθεί στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο.

Το έργο κατατάσσεται στην κατηγορία Α2, γεγονός που σημαίνει ότι υπόκειται σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και αξιολόγησης των πιθανών επιπτώσεών του.Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ενεργειακή ισχύ του έργου.Η προτεινόμενη εγκατάσταση αφορά το ρέμα Μοκιστιάνο, ένα φυσικό υδατόρευμα που ξεκινά από την περιοχή των Πηγών της Αγίας Σοφίας, διασχίζει ένα εντυπωσιακό φαράγγι με πυκνή παραποτάμια βλάστηση και καταλήγει στη λίμνη Τριχωνίδα.Πρόκειται για μια περιοχή που δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη υδάτινο σχηματισμό στον χάρτη. Οι Πηγές της Αγίας Σοφίας, τα πλατάνια, οι παλιές νεροτριβές και οι νερόμυλοι, το φαράγγι και οι Δίδυμοι Καταρράκτες συνθέτουν ένα συνεχές φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, άμεσα συνδεδεμένο με το νερό.

Το νερό στο επίκεντρο της συζήτησης

Στα μικρά υδροηλεκτρικά έργα, το βασικό τεχνικό μοντέλο στηρίζεται στην εκτροπή μέρους της ροής ενός ρέματος προς αγωγό που οδηγεί το νερό σε υδροστρόβιλο. Στη συνέχεια, το νερό επιστρέφει στην κοίτη.Το κρίσιμο ζήτημα είναι τι συμβαίνει στο τμήμα του ρέματος ανάμεσα στην υδροληψία και στο σημείο επιστροφής.Εκεί καθορίζεται στην πράξη εάν η φυσική κοίτη θα συνεχίσει να διαθέτει επαρκή παροχή νερού, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς και ξηρούς μήνες.Η λεγόμενη οικολογική παροχή δεν αποτελεί τυπική λεπτομέρεια. Είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν αν μπορούν να διατηρηθούν η υδρόβια ζωή, η παρόχθια βλάστηση, η μορφολογία του ρέματος αλλά και φυσικά χαρακτηριστικά όπως οι καταρράκτες.Στην περίπτωση του Μοκιστιάνου, η παράμετρος αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της μορφολογίας του φαραγγιού και της φυσιογνωμίας της περιοχής.

Τριχωνίδα και Natura 2000

Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη από το γεγονός ότι το υδρολογικό σύστημα του Μοκιστιάνου καταλήγει στην Τριχωνίδα.Η ευρύτερη περιοχή των λιμνών Τριχωνίδας και Λυσιμαχίας εντάσσεται στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000, το οποίο έχει θεσπιστεί για την προστασία σημαντικών οικοτόπων και ειδών.Η ένταξη μιας περιοχής στο Natura 2000 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαγορεύεται κάθε ανθρώπινη ή παραγωγική δραστηριότητα.Σημαίνει όμως ότι οποιαδήποτε παρέμβαση η οποία ενδέχεται να επηρεάσει τους προστατευόμενους οικοτόπους ή τη λειτουργία του οικοσυστήματος πρέπει να εξετάζεται με αυξημένη περιβαλλοντική τεκμηρίωση.Συνεπώς, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο εάν το υδροηλεκτρικό βρίσκεται τυπικά εντός ή εκτός μιας συγκεκριμένης γραμμής προστατευόμενης ζώνης, αλλά και εάν μπορεί να προκαλέσει άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις στο υδάτινο και παρόχθιο σύστημα.

Τι θα αλλάξει στο φαράγγι;

Ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της διαβούλευσης είναι οι τεχνικές παρεμβάσεις που απαιτούνται. Η εγκατάσταση ενός ΜΥΗΕ δεν περιορίζεται στον υδροστρόβιλο και στο κτίριο του σταθμού.Συνήθως απαιτούνται έργα υδροληψίας, αγωγοί μεταφοράς νερού, πρόσβαση μηχανημάτων, εκσκαφές και ενδεχομένως νέες ή βελτιωμένες οδοποιίες.Για μια περιοχή με φαράγγι, πυκνή βλάστηση και έντονο ανάγλυφο, η ακριβής χάραξη των έργων μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την ίδια τη λειτουργία του υδροηλεκτρικού.Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων καλείται επομένως να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για το πραγματικό αποτύπωμα του έργου στο έδαφος.

Τα 10  ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει η ΜΠΕ

1. Ποια είναι η ακριβής θέση της υδροληψίας;Η θέση όπου θα δεσμεύεται το νερό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό ποιο τμήμα του ρέματος θα επηρεάζεται.

2. Πόσα μέτρα ή χιλιόμετρα φυσικής κοίτης θα μεσολαβούν μέχρι την επιστροφή του νερού;Όσο μεγαλύτερο είναι το τμήμα παράκαμψης, τόσο μεγαλύτερη είναι η ζώνη στην οποία ενδέχεται να μειωθεί η φυσική ροή.

3. Πόση ποσότητα νερού θα οδηγείται στον υδροστρόβιλο;Το στοιχείο αυτό πρέπει να εξεταστεί όχι μόνο ως απόλυτος αριθμός αλλά και ως ποσοστό της πραγματικής εποχικής παροχής.

4. Ποια οικολογική παροχή θα παραμένει μόνιμα στο ρέμα;Και κυρίως: με ποια υδρολογικά δεδομένα υπολογίστηκε;

5. Τι θα συμβαίνει τους θερινούς μήνες;Η αξιολόγηση της ελάχιστης φυσικής παροχής στις ξηρές περιόδους αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.

6. Επηρεάζονται οι Δίδυμοι Καταρράκτες ή άλλα χαρακτηριστικά σημεία του φαραγγιού;Θα πρέπει να τεκμηριώνεται εάν η παροχή τους παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη ή μεταβάλλεται.

7. Πόση παραποτάμια βλάστηση θα χρειαστεί να απομακρυνθεί;Η χάραξη αγωγών και δρόμων μπορεί να προκαλέσει επιπτώσεις ανεξάρτητα από την ίδια την υδροληψία.

8. Προβλέπεται νέα οδοποιία;Εάν ναι, ποιο θα είναι το μήκος και το πλάτος της και ποιες εκσκαφές θα απαιτηθούν;

9. Πώς αξιολογείται η σχέση του έργου με την προστατευόμενη περιοχή της Τριχωνίδας;Η εξέταση πρέπει να αφορά όχι μόνο γεωγραφικά όρια αλλά και ενδεχόμενες υδρολογικές και οικολογικές επιπτώσεις.

10. Έχουν εξεταστεί εναλλακτικές λύσεις;Για παράδειγμα διαφορετική θέση υδροληψίας, μικρότερη εκμετάλλευση της παροχής ή άλλη τεχνική διάταξη με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η δημόσια διαβούλευση δεν είναι τυπική διαδικασία

Η διαβούλευση μέχρι τις 10 Νοεμβρίου 2026 δίνει τη δυνατότητα στην τοπική κοινωνία, σε συλλόγους, επιστημονικούς φορείς και ενδιαφερόμενους πολίτες να εξετάσουν αναλυτικά τον φάκελο του έργου και να καταθέσουν παρατηρήσεις.

Και στην περίπτωση του Μοκιστιάνου η συζήτηση έχει μια ιδιαίτερη βαρύτητα.Από τη μία πλευρά βρίσκεται η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμη πηγή. Από την άλλη, ένα φυσικό ρέμα, ένα φαράγγι, καταρράκτες και ένα υδάτινο οικοσύστημα που συνδέεται με μία από τις σημαντικότερες λίμνες της Δυτικής Ελλάδας.

Η ουσία επομένως βρίσκεται στις λεπτομέρειες της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Πόσο νερό θα αφαιρείται; Πόσο θα μένει στην κοίτη; Ποιο τμήμα του Μοκιστιάνου θα επηρεάζεται; Τι τεχνικά έργα θα κατασκευαστούν και ποιο θα είναι το πραγματικό τους αποτύπωμα στο τοπίο;

Αυτές είναι οι απαντήσεις που θα καθορίσουν εάν ένα έργο ισχύος μόλις 0,91 MW μπορεί να συνυπάρξει με ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο ή εάν η παρέμβαση αποδεικνύεται δυσανάλογη σε σχέση με την ενεργειακή του παραγωγή.

Πηγή: agrinionews.gr