11.9 C
Θέρμον
Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2022, 9:00
Ιστορικές ΔιαδρομέςΌλες οι ειδήσεις

Σωτήρα Λυκοδήμου (Ρωσική Εκκλησία) – Υπόγειες διαδρομές , Ρωμαϊκά κατάλοιπα και αστικοί θρύλοι

Διαβάζοντας πριν από πολλά χρόνια ένα βιβλίο «σταθμό» για την υπόγεια Αθήνα και τους τόπους «δύναμης» της πόλης μου είχαν δημιουργηθεί πολλά ερωτηματικά που με το πέρασμα των χρόνων και την ενασχόληση μου με το Αστικό τοπίο και την Αστική μυθοπλασία άρχισαν σιγά σιγά να μπαίνουν σε μια σειρά ή πιο σωστά στην πραγματική τους διάσταση.

Διότι ,αν και θα το ήθελα πολύ , πολλά από αυτά που ακούγονταν και γράφονταν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή για να είμαι πιο ακριβής καλύπτουν ένα μέρος της πραγματικότητας και είναι διανθισμένα με πρόσθετα στοιχεία που αν μη τι άλλο δεν μπορούν να αποδειχθούν στο πεδίο.

 Μια τέτοια λοιπόν επίσκεψη σ’ έναν τόπο που καλύπτεται από μυστήριο και αλλόκοτες ιστορίες είχα την ευκαιρία να πραγματοποιήσω πρόσφατα. Πρόκειται για τα υπόγεια της Ρωσικής Εκκλησίας στην οδό Φιλελλήνων γνωστή και ως Σωτήρα Λυκοδήμου.

Η θεμελίωση της τοποθετείται στα μέσα του 11ου αιώνα και τον 19ο αιώνα παραχωρήθηκε στην Ρωσική Παροικία της Αθήνας. Στην εκκλησία υπάρχουν χαράγματα όπου αποδίδουν το ναό στον πρώτο κτήτορα Στέφανο που πέθανε το 1045. Επίσης αποτελεί αντίγραφο του καθολικού του Οσίου Λουκά ο οποίος γνωρίζουμε ότι είχε ολοκληρωθεί το 1011. Για τους παραπάνω λόγους υπολογίζεται ότι χτίστηκε γύρω στο 1030-1035 από την πλούσια οικογένεια των Λυκών. Την Βυζαντινή εποχή φαίνεται ότι ήταν εκκλησία μοναστηριού και στα 1700 υπήρχαν κελιά που γκρεμίστηκαν από τους σεισμούς του 1705. Στα 1780 ο Τούρκος Χασέκης γκρέμισε , μαζί με πολλά άλλα Αθηναϊκά μνημεία, όλα τα κελιά για να χτίσει τον περίβολο της πόλης. Ο ναός δέχθηκε μεγάλο πλήγμα το 1687 από την επιδρομή των Ενετικών Στρατευμάτων του Μοροζίνι. Κατά την πολιορκία της Ακρόπολης το 1821 μια οβίδα κατέστρεψε ένα τμήμα του τρούλου και του δυτικού τοίχους.

 Από το 1852 έως το 1856 η εκκλησία ανακαινίστηκε από τον Ρώσο Αρχιμανδρίτη Αντωνίνο και προσφορές των Τσάρων Νικολάου Α’ και Αλεξάνδρου Β’. Είναι η περίοδος που έγιναν και ανασκαφές στον παλιό ναό που έφεραν στο φως τους υπόγειους χώρους. Η εσωτερική διακόσμηση του ναού επιμελήθηκε από τον Γερμανό καλλιτέχνη Λουδοβίκο Θήρσιο, μεταξύ 1852-1860 (ο οποίος δίδαξε και στο Πολυτεχνείο). Να σημειωθεί ότι τα έργα του Θήρσιου ήταν καθαρά ακαδημαϊκά –νατουραλιστικά.

   

 

Η ατμόσφαιρα στα υπόγεια της εκκλησίας είναι πραγματικά μοναδική και θυμίζει κάτι από την ταινία «Το Όνομα του Ρόδου». Παρά τα όσα έχουν γραφτεί και ειπωθεί εξακολουθεί να σαγηνεύει καθώς ο επισκέπτης κινείται στα όρια ανάμεσα στο μυστηριώδες και το αυτονόητο, το αποκρυμμένο και το προφανές, φτιάχνοντας πολλές φορές τη δική του ιστορία. Το μυστήριο ξεκινά από τα πρώτα κιόλας βήματα που κάνει ο επισκέπτης σηκώνοντας την μεταλλική πόρτα που οδηγεί στην καταπακτή για ένα ταξίδι σε ένα άλλο κόσμο….. Λέγεται ότι εδώ προϋπήρχε ο Ναός του Λυκείου Απόλλωνος. Στο υπόγειο της Εκκλησίας συναντά κανείς υπολείμματα από το Ρωμαϊκό Βαλανείο καθώς και αρχαίες κολώνες. Σε μια δίοδο , ένα αρχαίο πηγάδι που πρέπει να ανήκει σε τμήμα του Πεισιστράτειου Υδραγωγείου προκαλεί τη φαντασία για διαδρομές πέραν του χώρου…. Μια αντλία έχει τοποθετηθεί προκειμένου να αποφευχθεί κάποια πλημμύρα με την άνοδο της στάθμης του νερού. Ο αστικός μύθος θέλει από τα υπόγεια να υπάρχει κρύπτη που επικοινωνούσε με τα ανάκτορα ως μια δίοδος διαφυγής σε περίπτωση ανάγκης. Ωστόσο , σήμερα, δεν φαίνεται κάποιο σημείο που να μπορεί να αποτελεί σήραγγα που να οδηγεί κάπου αλλού.

Στον κεντρικό χώρο δύο αρχαίες κολώνες φιλοξενούν μια εικόνα και μια πρόχειρη Αγία Τράπεζα , δημιουργώντας ένα παρεκκλήσι μέσα στην εκκλησία… Αρχαιολογικά ευρήματα και χρηστικά αντικείμενα υπάρχουν σε ένα άλλο σημείο του χώρου που στο παρελθόν είχαν προκαλέσει τη λαϊκή φαντασία για κρυμμένους θησαυρούς…… Βαριές σιδερένιες κλειδωμένες καγκελόπορτες φράζουν την είσοδο στον υπόγειο χώρο σε αυτούς που θα επιλέξουν να εισέλθουν από μη προβλεπόμενα σημεία.

Η επίσκεψη στα υπόγεια της Ρωσικής Εκκλησίας δεν είναι για όλους… συνίσταται σε όσους θέλουν να μυηθούν στην μυστηριακή και γαλήνια ατμόσφαιρα που εκπέμπει το άγνωστο, το κρυφό, το διαφορετικό. Στους ταξιδιώτες της άλλης Αθήνας. Που αν και δεν την βλέπουμε υπάρχει και μας περιμένει να την ανακαλύψουμε…..

Γαβριήλ Μιχαλατος

Πολιτισμολογος – Ιστορικός

Πηγές

Προσωπική Ερευνα

Εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ 26/2/1961

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 9/8/1929

Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 17/8/1969

Εφήμεριδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 23/11/1948

Ιστοσελίδα ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΘΗΝΑ “Σωτήρα Λυκοδημου”

BOURAS, C. (2011). Η αρχιτεκτονική της Σωτείρας Λυκοδήμου Αθηνών. Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 25, 11–24. https://doi.org/10.12681/dchae.405

http://www.aht.xn--qxam/2022/10/blog-post_17.html

facebook

Ακολουθήστε το ThermoNews  στο Google News

 

Kάνετε Like στη σελίδα του ThermoNews.gr στο Facebook για να μαθαίνετε άμεσα  ό,τι συμβαίνει !

facebook

Σχετικές αναρτήσεις

Συντάξεις Ιανουαρίου: Χριστούγεννα με χρήματα στην τσέπη, νωρίτερα οι πληρωμές

admin

Google: Τι αναζήτησαν οι Έλληνες μέσα σε όλη τη χρονιά

admin

Αγρίνιο: Δράση της Ακτίνας Εθελοντισμού για την Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή

admin
Φόρτωση....

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Θα υποθέσουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε εάν θέλετε. Αποδέχομαι Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Απορρήτου & Cookies
WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com